Жорж Оруэлл 1903 оны 6 дугаар сарын 25-ны өдөр Британи-Энэтхэгийн хойд хэсэгт орших Бихар мужийн Мотихари хотод, Ричард Уолмесли Блэйр болон Ида Мабел Блэйр нарын хоёр дахь хүү болон мэндэлжээ. Эцэг эхээс өгсөн нэр нь Эрик Артур Блэйр. Тэрээр 1933 онд “Парис, Лондонгоор бядан явсан тэмдэглэл” (Down and Out in Paris and London) хэмээх бүтээлээрээ уран зохиолын тэсрэлтээ хийжээ. Жорж 1936 онд иргэний дайн дэгдсэн Испанид сурвалжлагчаар очсон ч Франкогийн дэглэмийн эсрэг Ажилчдын нэгдсэн Марксист Намын төлөө тулалдаж яваад шархдан нутаг буцжээ. Өнөөгийн уншигчид түүнийг нийгмийн дарангуйлал болон эрдэм боловсролгүй ард түмэн дарлал мөлжлөгт өртдөгийг харуулсан “Амьтны ферм” (1945), тоталитар дэглэмийн эсрэг үзлийн “туг” болсон “Мянга есөн зуун наян дөрөв” (1949) зохиолуудаар нь мэдэх билээ.
“1984” зохиол нь улс төрийн дистопи роман хэмээх төрөлд хамаарна. Гарчгаас нь илэрхий байгаачлан, романы үйл явдал (зохиол бичигдсэн цаг үеэс харахад) ойрын ирээдүйн ертөнцөд өрнөх бөгөөд Океани, Еврази, Ийстази хэмээх гурван гүрэн эсрэгцэн оршиж, аль нэг нь нөгөөтэйгөө эвсэн, гурав дахьтайгаа байнга дайн байлдааны байдалтай буйг өгүүлнэ. Улсыг “Ангсоц” (“Английн социализм“ гэх үгийн товчлол) гэх идеологитой “Нам” удирдах бөгөөд намын удирдагч “Том Ах”-ыг бүх нийтээр тахин шүтнэ.Ийнхүү, ард иргэдийг мөнхөд бат тогтвортой удирдан захирах баталгааг хангахад чиглэсэн намын идеологи, суртал ухуулга, хяналт, шалгалт болон улс төрийн мөрдлөг, хавчлага, алан хядлагын иж бүрэн систем үйлчлэх ажээ. Хэлийг өөрчлөөд зогсохгүй, “Үнэний яам”–аас түүхэн баримтыг үндсээр нь өөрчлөн засах замаар иргэдийн улс төрийн ухамсар сэрэхүйг хязгаарлан боогдуулж, ямар ч хэлбэрээр эсэргүүцэх, бослого хөдөлгөөн гаргах бүх боломжийг онхи хаана. Оруэллийн энэхүү бүтээл далан жилийн турш цаг үеийн ач холбогдол, шинэ соргог байдлаа огтхон ч алдаагүйгээр барахгүй бүр эсрэгээрээ, шинэ дайны аюул заналхийлэл ойрхон буйг, хүмүүсийг хянаж цагдах технологи дэлхий даяар улам боловсронгуй болж, ард иргэдээ ил шулуухан дарангуйлдаг орнууд ч байсаар байгаагаас харахад сонор сэрэмжээ харин ч дээшлүүлэх, харангын дэлдэлтээ улам бүр чангатгахыг хүн төрөлхтөнд сануулсаар байна.

Уран зохиол

12+